His Majesty, Where Are You?

vms904
เครื่องบินพระที่นั่งรหัสเรียกขาน VMS 904 ขณะลงจอดที่สนามบินซูริค สมาพันธรัฐสวิส วันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 2016

ผมขอตั้งชื่อบล็อกอันนี้เป็นภาษาอังกฤษว่า “His Majesty, Where Are You?”  หรือจะแปลเป็นไทยได้ว่า “โอ้ว่าพระทูลกระหม่อมแก้ว รู้แล้วว่าทรงอยู่หนไหน” บล็อกนี้มีที่มาหลังจากการล้มป่วยของสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ทำให้ไม่มีคนคอยอัพเดทการเสด็จประพาสยุโรปของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีคนบอกผมว่าขณะนี้แอนดรูว์ แม็คเกรเกอร์ มาร์แชลกำลังทำหน้าที่แทนอยู่ แต่เนื่องจากผมเพิ่งเลิกใช้เฟซบุ๊กอีกเหมือนกัน ก็เลยไม่ทราบว่าคุณแอนดรูว์คอยอัพเดทอยู่จริงหรือไม่ ถึงจุดนี้ผมจึงได้เกิดความคิดว่าเราควรจะใช้คอมพิวเตอร์ทำหน้าที่แทนมนุษย์ คอยอัพเดทข้อมูลการเสด็จประพาสยุโรปของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแบบเรียลไทม์ (real-time tracking) ซึ่งในท้ายที่สุดผมตั้งใจจะพัฒนาเว็บไซต์เล็กๆ ที่พสกนิกรผู้จงรักภักดีสามารถติดตามการเคลื่อนไหวของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในยุโรปได้ตลอดเวลา และถ้าหากผมมีทรัพยากรพอ ก็อยากที่จะยกระดับเป็นแอ็พพลิเคชั่นในมือถือ แต่อย่างไรก็ตาม ในขั้นนี้ผมได้ลองเขียนโปรแกรมเล็กๆ เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลการเคลื่อนไหวของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในอดีตดูก่อนอิงตามบันทึกการบินของเครื่องบินพระที่นั่งซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่าพระองค์ทรงควบคุมด้วยพระองค์เอง

ข้อมูลที่ผมได้วิเคราะห์นี้ทั้งหมดมาจากฐานข้อมูลสาธารณะ https://opensky-network.org/ ซึ่งเกิดจากการเก็บข้อมูลสัญญาณวิทยุที่ถูกส่งออกจากเครื่องบิน สัญญาณวิทยุถูกบันทึกโดยกลุ่มบุคคลและองค์กรที่ไม่แสวงผลกำไรมีเป้าหมายเพื่อประโยชน์ทางการวิจัย ข้อมูลทั้งหมดถูกรวบรวมตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2017 จนถึง 30 มกราคม 2019 ผ่าน API สาธารณะของ Opensky REST API ด้วยโปรแกรม MATLAB และข้อมูลดังกล่าวคือบันทึกการบินของเครื่องบินพระที่นั่งสองลำที่มีรหัส ICAO24 คือ 8836D3 และ 8821AB ตามลำดับ (รหัส ICAO24 คือรหัสเลขฐาน 16 ที่ใช้ระบุเครื่องส่งสัญญาณวิทยุที่จำเพาะต่อเครื่องบินลำหนึ่งๆ) เครื่องบินทั้งสองลำนี้เป็นเครื่องบิน Boeing 737-800 ที่รัฐบาลไทยจัดซื้อถวายให้ใช้เป็นการส่วนพระองค์และมีรหัสเรียกขานว่า “VMS904” ที่น่าสนใจคือรหัสเรียกขานเพิ่งได้รับการเปลี่ยนเมื่อ 3 วันก่อน (28 มกราคม 2019) เป็น “VMS01” เป็นที่รู้กันว่ารหัส 904 เป็นรหัสเรียกขานวิทยุของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสมัยยังเป็นพระบรมโอรสาธิราชฯ ผมคาดเดาว่าการเปลี่ยนรหัสเรียกขานเครื่องบินเป็น VMS01 ต้องการสะท้อนถึงการขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่ (ที่น่าสนใจก็คือในประเทศไทย พระองค์ยังคงใช้รหัส 904 ในชื่อหน่วยงานต่างๆ อยู่) ทั้งนี้ข้อมูลที่นำเสนอในที่นี้อาจมีข้อบกพร่องจากปัญหาความครอบคลุมของตัวรับสัญญาณวิทยุ แต่ก็เพียงพอที่จะนำมาวิเคราะห์และได้ข้อมูลที่น่าสนใจหลายประการดังที่จะได้นำเสนอดังต่อไปนี้

1.) เป้าหมายการเดินทางของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

บันทึกการบินที่ใช้ในการวิเคราะห์ประกอบไปด้วยข้อมูลหลักๆ อย่างเช่น สนามบินต้นทาง สนามบินปลายทาง เวลาทำการบิน และเวลาสิ้นสุดการบิน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยทำให้ผมสามารถวิเคราะห์เป้าหมายการเดินทางของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ ในช่วงเวลาที่เก็บข้อมูล เครื่องบินพระที่นั่งทั้งสองลำเดินทางขึ้น-ลงสนามบินทั้งหมดอย่างน้อย 22 ทั่วโลก โดย 21 แห่งมีการระบุรหัส ICAO ของสนามบินเอาไว้ สำหรับสนามบินที่ไม่ได้ระบุไว้ในฐานข้อมูล ผู้เขียนจัดให้อยู่ในกลุ่ม “unregistered” ทั้งหมด

ในสนามบินทั้ง 21 แห่งนี้ 10 แห่งอยู่ในสหพันธรัฐเยอรมนี คือสนามบินที่ขึ้นต้นด้วยรหัส ED ได้แก่ ‘EDDB’, ‘EDDH’, ‘EDDM’, ‘EDDN’, ‘EDDV’, ‘EDJA’, ‘EDLW’, ‘EDTB’, ‘EDVE’ และสนามบินขนาดเล็ก ‘RHST’) ผู้อ่านสามารถตรวจสอบชื่อเต็มของสนามบินแต่ละแห่งได้ที่นี่ แต่ที่สำคัญเป็นพิเศษก็คือสนามบินเบอร์ลิน (‘EDDB’) และสนามบินมิวนิค (‘EDDM’) ส่วนที่เหลือประกอบไปด้วยสนามบินในสหราชอาณาจักร (‘EGLF’, สนามบิน Farnborough) และในทวีปยุโรป (‘EHWO’, สนามบิน Woensdrecht ประเทศเนเธอแลนด์, ‘ENGM’ สนามบิน Oslo Gardermoen Lufthavn ในกรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์, ‘ESSA’ สนามบิน Arlanda ในเมืองสตอร์กโฮล์ม ประเทศสวีเดน, ‘LMML’ สนามบิน Malta International Airport ประเทศมอลตา, ‘LOWS’ สนามบิน W. A. Mozart ใน Salzburg ประเทศออสเตรีย, ‘LPFR’ สนามบิน Faro ประเทศโปรตุเกส, ‘LSME’ สนามบินทหารในเมืองลูเซิร์น สมาพันธรัฐสวิส , และ ‘LSZH’ สนามบินซูริค สมาพันธรัฐสวิส) นอกจากนี้ยังมีสนามบินดูไบ ในสหรัฐอาหรับเอมิเรต (‘OMDB’) และแน่นอนว่าท้ายที่สุด สนามบินดอนเมือง ประเทศไทย (‘VTBD’) สนามบินทั้ง 21 แห่งนี้แสดงอยู่ในภาพที่ 1  และจากภาพที่ 2 ซึ่งแสดงเฉพาะทวีปยุโรปจะเห็นว่าเป้าหมายการเดินทางส่วนใหญ่ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ อยู่ในสหพันธรัฐเยอรมนี

location_record_world
ภาพที่ 1 การเดินทางของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เป้าหมายการเดินทางส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในยุโรปตะวันตก – จุดสีแดงแสดงสนามบินที่เครื่องบินพระที่นั่งทั้งสองลำขึ้น-ลง
location_record_europe2
ภาพที่ 2 การเดินทางของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ แสดงเฉพาะในทวีปยุโรป จะเห็นว่าเป้าหมายส่วนใหญ่อยู่ในประเทศเยอรมนี – จุดสีแดงแสดงสนามบินที่เครื่องบินพระที่นั่งทั้งสองลำขึ้น-ลง

2.) ที่ประทับหลักของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในยุโรป

ข้อมูลที่น่าสนใจต่อไปก็คือว่า เราสามารถบอกได้หรือไม่ว่าเครื่องบินพระที่นั่งทั้งสองลำมีการขึ้น-ลงที่สนามบินต่างๆ ด้วยความถี่เท่าใด และมีการแจกแจงความถี่อย่างไร จากภาพที่ 3 จะเห็นแผนภูมิแสดงความถี่ของการขึ้น-ลงในสนามบินต่างๆ แบบร้อยละของการเดินทางทั้งหมด จะเห็นว่ามีสนามบิน 3 แห่งที่โดดเด่นออกมาเป็นพิเศษ นั่นคือ 1.) สนามบินมิวนิค (~ ร้อยละ 45) 2.) สนามบินซูริค (~ ร้อยละ 30) และ 3.) สนามบินเบอร์ลิน (~ ร้อยละ 10) ข้อมูลเพียงเท่านี้ย่อมเพียงพอที่จะอนุมานได้ว่าสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มีที่ประทับหลักใกล้กับเมืองมิวนิค สอดคล้องกับที่สื่อต่างชาติหลายฉบับรายงานว่าพระองค์ทรงมีวิลล่าส่วนพระองค์อยู่ริมทะเลสาบ Starnberg ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองมิวนิค ในแคว้นบาวาเรีย ส่วนเป้าหมายการเดินทางรองลงมาอย่างซูริคและเบอร์ลินนั้น ผู้เขียนไม่มีรายงานข่าวที่น่าเชื่อถือได้อยู่ในมือ อย่างไรก็ตามเชื่อว่าผู้อ่านสามารถติดตามข้อมูลเหล่านี้ได้จากโพสต์เฟซบุ๊กของสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล หรือบทความของปวิน ชัชวาลพงศ์พันที่สันนิษฐานสาเหตุของการเดินทางเอาไว้

airport_frequency_distributiong_bypercent
ภาพที่ 3 แผนภูมิความถี่ของจำนวนเที่ยวบินที่ขึ้น-ลงสนามบินต่างๆ ทั้งหมด 22 สนามบินทั่วโลก แสดงให้เห็นถึงที่ประทับหลัก 3 แห่งในยุโรป คือ 1.) เมืองมิวนิค สหพันธรัฐเยอรมนี 2.) เมืองซูริค สมาพันธรัฐสวิส และ3.) เมืองเบอร์ลิน สหพันธรัฐเยอรมนีตามลำดับ

3.) ตารางการบินของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

ในหัวข้อก่อนหน้า ผู้เขียนได้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ซึ่งแสดงให้เห็นจุดหมายการเดินทางที่แสดงให้เห็นที่ประทับหลักของสมเด็จพรเะจ้าอยู่หัวฯ ได้ แต่การวิเคราะห์บันทึกการบินในลักษณะของตารางเวลาช่วยให้เราสามารถมองเห็นภาพการประพาสยุโรปได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น แผนภูมิตามภาพที่ 4 อาจตีความได้ยากระดับหนึ่ง แต่ผู้เขียนจะค่อยๆ อธิบายไปทีละขั้นตอนดังนี้

เบื้องแรก จุดสีดำแสดงถึงสนามบินต้นทาง ในขณะที่จุดสีแดงแสดงถึงสนามบินปลายทาง เส้นที่เชื่อมสองจุดเข้าด้วยกันแสดงให้เห็นถึงการเดินทางจากสนามบินหนึ่งไปอีกสนามบินหนึ่ง เมื่อผู้อ่านกวาดตาไปอย่างหยาบๆ จะพบว่ามีจุดสีดำและแดงที่เชื่อมต่อด้วยเส้นตรงสั้นๆ เป็นจำนวนมากอยู่ระหว่างสนามบินมิวนิคและสนามบินซูริค เรียกได้ว่ากว่าร้อยละ 80 ของการเดินทาง เป็นการบินไป-กลับระหว่างมิวนิค (EDDM) และซูริค (LSZH) ข้อมูลส่วนนี้สอดคล้องกับแผนภูมิแจกแจงความถี่ที่ใช้ในการเดินทางตามภาพที่ 5 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการเดินทางส่วนใหญ่มีระยะเวลาสั้นกว่า 1 ชั่วโมง และมีมัธยฐาน (median) อยู่ที่ราว 45 นาที และรองลงมาเป็นการเดินทางจากสนามบินมิวนิค (EDDM) ไปสนามบินเบอร์ลิน (EDDB)

ต่อมาเมื่อผู้อ่านมองไปที่รายละเอียดมากยิ่งขึ้นจะพบว่าช่วงท้ายของปีมีกิจกรรมการบินมากกว่าช่วงต้นปี โดยเฉพาะช่วงเดือนพฤศจิกายนและธันวาคมมีการเดินทางระหว่างเมืองมิวนิคและเมืองเบอร์ลินมากเป็นพิเศษ นอกจากนี้ในเดือนพฤศจิกายนยังมีการเดินทางจากเบอร์ลินไปเมืองต่างๆ ในยุโรปติดๆ กันเป็นเวลาหลายวัน ผู้เขียนไม่มีคำอธิบายต่อรูปบบการเดินทางดังกล่าว เพียงแต่ได้รู้ว่าทูลกระหม่อมแก้วทรงประทับอยู่ที่ไหน ผู้เขียนก็อุ่นใจแล้ว

timelinenov2017tojan2019
ภาพที่ 4 ตารางเวลา (timeline) แสดงการขึ้น-ลงสนามบินต่างๆ ของเครื่องบินพระที่นั่งทั้งสองลำ ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2017 จนถึง 30 มกราคม 2019 – จุดสีดำแสดงถึงสนามบินต้นทาง และจุดสีแดงแสดงถึงสนามบินปลายทาง
time_on_board_distribution
ภาพที่ 5 แผนภูมิแจกแจงความถี่ของเวลาที่ใช้ในการเดินทาง จะเห็นได้ว่าการเดินทางส่วนใหญ่ใช้ระยะเวลาสั้นกว่า 1 ชั่วโมง (ค่ามัธยฐานอยู่ที่ ~ 45 นาที) และจากข้อมูลก่อนหน้าแสดงให้เห็นว่าเป็นการเดินทางไป-กลับระหว่างสนามบินในยุโรป (เช่นเบอร์ลิน-มิวนิค หรือ มิวนิค-ซูริค) เป็นส่วนใหญ่

ดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น ข้อมูลส่วนนี้เป็นเพียงเบื้องต้นของการค้นคว้าเพื่อพัฒนาเว็บไซต์ติดตามการประพาสยุโรปของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแบบเรียลไทม์เพื่อช่วยให้พสกนิกรชาวไทยสามารถเชื่อมต่อกับพระองค์ได้อย่างไม่มีข้อจำกัด นอกจากนี้เว็บไซต์ดังกล่าวจะเก็บสถิติการเดินทางไว้ใช้สำหรับการอ้างอิงได้อย่างดีอีกด้วย ผู้เขียนหวังว่าข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านไม่มากก็น้อย

ป.ล. ผู้เขียนกำลังปรับปรุงสคริปต์ MATLAB เมื่อสำเร็จดีแล้วจะเผยแพร่สคริปต์และข้อมูลดิบให้แก่ผู้อ่านเป็นการต่อไป

Author: AChaiyasitdhi

I’m a biologist who admires the beauty of physics.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s